poniedziałek, 22 lutego 2010

ROLA JULIANA FONTANY W DOROBKU CHOPINA






JULIAN (Jules) FONTANA (1810-1869)


Ignace Julian Fontana prowadził wszechstronną aktywność. Był uznanym pianistą, kompozytorem, pedagogiem, prawnikiem  z wykształcenia, dziennikarzem, pisarzem i biznesmenem. Urodził się w Krakowie, biegle posługiwał się językiem polskim, francuskim, hiszpańskim, angielskim, także niemieckim i włoskim. Ten swój potencjał wykorzystał w Europie i Ameryce, publikując własną muzykę, oraz grając i propagując kompozycje swojego bliskiego przyjaciela ze szkolnych lat Liceum i Konserwatorium  Warszawskiego - Fryderyka Chopina. Po jego śmierci  w 1849 roku, Fontana został wybrany przez rodzinę Chopina do pośmiertniej publikacji rękopisów Fryderyka, wcześniej niepublikowanych. Fontana pracował nad tym zadaniem, prawie dziesięć lat. Odmówił gratyfikacji pieniężnych za ten wysiłek, uznając tę pracę za "trud miłości". Jego starania doprowadziły do opublikowania "Oeuvres Posthumes pour le piano de Fred. Chopina, ops. 66-73"  w 1855 roku, oraz "Pieśni Chopina, op. 74" w 1859 r.


Nie ma pełnej biografii Juliana Fontany. Wiele szczegółów z jego życia są znane z wydawnictw, pism i wydarzeń związanych  z Chopinem. Niektóre szczegóły życia Fontany przedstawione poniżej mogą być nie całkiem dokładne, ale są wykorzystywane jako najlepsze dostępne informacje w studiach nad biografią Chopina. 


Najbardziej wszechstronne podsumowanie życia i twórczości Juliana Fontany podaje Jan Ekier w "Chopin Studies 7" (Warszawa 2000).  Ważnym materiałem źródłowym jest też publikacja   w języku hiszpańskim, napisana przez dr Cecilio Tieles i opublikowana w Revista Muzikologia, Vol.. XI - 1988, Madryt / Hiszpania.


Przodkowie Fontany wyemigrowali z Włoch i mieszkali w Polsce od wielu pokoleń. Wielu jego przodków to wybitni architekci, np. twórcy słynnego kościoła Świętego Krzyża w Warszawie , używanego do koronacji królewskich i ważnych wydarzeń, , zbudowany w latach 1600 .
Jan Fontana, ojciec Juliana Fontany zajmował stanowisko Kasjer-in-Chief Królestwa Polskiego. Po upadku Powstania przeciwko Rosji w 1830 własność rodziny została skonfiskowana, a sam Julian Fontana po czynnym udziale w Powstaniu dołączył do paryskiej emigracji polskiej, wśród której już przed powstaniem przebywał i zyskiwał uznanie jego przyjaciel - Fryderyk Chopin.


CHRONOLOGIA ŻYCIA FONTANY


1810 31 lipca;
Julian Fontana urodził się w Krakowie. Ojcem był Jan,  matką Julia z domu Petzold. Miał siostrę Leokadię.
1823
Julian Fontana i Fryderyk Chopin na rozpoczynają naukę w Liceum Warszawskim. Fontana otrzymał dyplom w 1828 roku. Następnie przystępuje na studia prawnicze.
1824 31 lipca;
Julian Fontana przyjmuje chrzest w kościele Jana Chrzciciela w Warszawie. Chrzestnymi byli Gerard Witowicki i Rosalia Razłowska.
1825 26 lipca (?);
Występ Fontany  w Liceum Warszawskim z Chopinem i Dominikiem Magnuszewskim
1827 27 lipca;
Chopin kończy naukę w Liceum Warszawskim. Przez trzy lata studiów był bliskim przyjacielem m.in. Juliana Fontany.
1828 grudzień;
Fontana gra Rondo C-dur Chopina na dwa fortepiany z Chopinem.
1829 Zima;
Julian Fontana uczęszcza na lekcje angielskiego (trzy wieczory w tygodniu) z Chopinem. Nauczycielem języka jest irlandzkiego pochodzenia "Makartnej".
1830 15 września;
Fontana otrzymuje dyplom prawa Uniwersytetu Warszawskiego.
1830 listopada;
Chopin wyjeżdża za granicę, do Niemiec, i ostatecznie zamieszkuje w Paryżu.
1830-1831
Fontana bierze udział w Powstaniu Listopadowym - przeciwko Rosji.
1831 10 września;
Subofficer Julian Fontana  (artylerii) zostaje awansowany na stopień podporucznika przez Generała Armii Królestwa Polskiego - Ramorino
1832-1833
Po upadku Powstania Listopadowego Fontanna przebywa w Paryżu, jest  przed wyjazdem do Londynu.
1833
Fontanna znajduje się na krótko w Hamburgu. Pisze "La Mazurka".
1833-1836
Fontanna przebywa w Londynie. Publikuje swoje układy Polskich Utworów Narodowych. Również podczas pobytu w Londynie pulikuje kilka utworów Chopina (op.1, op.3, op.5, op.10 i op.11), opublikowane są przez Wessel i Spółka, komentarze są "redagowane przez jego ucznia J. Fontanę" z dopiskiem "uczeń".
1835 Data nieznana
Według La Revue et Gazette Musicale de Paris ", 7 czerwca Fontana wykonuje koncert w Londynie (w zespole 12 rąk - sześć fortepianów - razem z m.in. Moschelesem, Cramerem, Schultzem, Sowińskim i Alkanem.
1837 Wiosna;
Julian Fontana wraca do Paryża i staje się głównym kopistą dzieł Chopina przeznaczonych do publikacji. Fontana przygotowuje około 50 egzemplarzy ops. 25 do 49 włącznie, które posłużyły jako podstawa do wydań: francuskiego, niemieckiego i angielskiego.
1840 Listopad - Grudzień;
Chopina publikuje Deux Polonezy op. 40 dedykowane "Mr Jules Fontana".
1841 19 kwietnia;
Fontana gra w Hotel de Paris. W programie znalazły się utwory Chopina.
1841 grudzień;
Publikacje Fontany Caprice op 1. W kolekcji znajdują się utwory Chopina, Hellera, Kalkenbrennera, Mendelsohna..
1842-1843
Fontana wysyła trzy listy z Paryża, do Madame de la Vicomtesse Verny w Warszawie, desperacko ubiegając się o pomoc finansową.
1843
Powstaje Portret Fontanny na medalionie, wykonawcą jest Władysław Oleszczyński z Paryża.
1843 17 marca;
Koncert charytatywny  Juliana Fontany w Paryżu. Wśród wykonawców obok Juliana Fontany jest tenor Stefan GROTKOWSKI i prawdopodobnie Chopin. GROTKOWSKI wykonuje utwory Chopina, a Fontana gra utwory do słów Witwickiego. Dwa niepublikowane utwory Fontany la Mazurka i Andantino zostały uwzględnione w programie.
1844 lipiec
Fontanna wyjeźdża na Kubę  i jest wymieniany w artykułach prasowych w Hawanie. Spotyka Camilę Tennant Dalcour (26) w 1844 roku, pochodzącą z Matanzas na Kubie. Pochodzi z bogatej francuskiej rodziny (Dalcour), która wyemigrowała z Haiti do Luizjany, a następnie na Kubę. W tym czasie Camila jest żoną biznesmena Anglika Stephen Cattley Tennant i mających czwórkę dzieci.
1844 8 lipca,
premierowy koncert Fontany w Hawanie, w salonie Philharmonic Society. Koncert obejmuje utwory Liszta, Chopina i Thalberga. Koncert wprowadza na Kubę muzykę Fryderyka Chopina.
1844 27 lipca,
drugi koncert Fontany w salonie Havana Society. Koncert obejmuje utwory: Chopina, Thalberg, Moscheles i oryginalne kompozycje Fontany na tematy narodowe.
1844
Fontanna nadal daje koncerty i rozpoczyna udzielanie lekcji gry na fortepianie. Wśród jego uczniów jest Nicolas Ruiz Espadero który staje się jednym z najbardziej znanych pianistów i kompozytorów Kuby.
1845 20 lipca;
Revue et Gazette Musicale de Paris publikuje przegląd Havanne La Fontana's, 10 op. "Monsieur Fontana ... z bardzo pochlebnymi recenzjami .
1845 
Lolita, Grande Valse Brillante, op. 11 wydane w Paryżu. Tytuł na cześć siostry Kamili Dalcour Tennant. Zbiór jest poświęcony innej siostrze Laure Dalcour.
1845 2 grudnia;
Fontana przybywa do Filadelfii, z Hawany, na pokładzie US Kora Louisa.
1845 8 grudnia,
 "New York Herald" pisze:  “Monsieur Fontana... is a talented man full of taste. His collection (Havanne), thanks to the selection of national melodies that it contains, as well as the skill the author manages to bring to the work- is very appealing”.
1846 3 styczeń;
Fontana debiutuje New York w the Apollo Rooms z Miss Korinsky i Phillipem Mayerem. Wykonał utwory Liszta, Thalberga. Fontana również wykonywanał własną kompozycję Lolita, op 11
1846 15 października;
Fontana wykonuje  Fantazję op. 49 Chopina w Apollo Rooms w Nowym Jorku
1846-1848
Fontana mieszka w Nowym Jorku i wykonuje koncerty ze skrzypkiem Camillo Svori - uczniem Paganiniego.
1847
Souvenirs de I'le de Cuba, op. 12 (wyd.w Paryżu). Kompozycja ta jest poświęcona "Camile et Leocadie", przyszłęj żonie Fontany i jej córce.
1848 sierpnia,
Fontana przebywa w Londynie z nieznanych powodów. Chopin wysyła do Fontany list ze Szkocji z 18 sierpnia,1848, w którym pisze , że "Gdybym czuł się lepiej, przejechał bym do Londynu".
1848 3 listopada,
Stephen Cattley Tennant, mąż przyszłej żony Fontany, jest śmiertelnie ranny w wypadku kolejowym w Anglii. Camila jest już z nim trzydzieści lat, z pięciorgiem dzieci.
1849
Rhapsodie la Polka, pour le piano, op.19 opublikowane przez Kerksieg & Breusing, New York
1849 17 października,
Fryderyk Chopin zmarł w Paryżu.
1850
Camila Dalcour wyjeżdża  z Hawany do Nowego Jorku, aby znaleźć Fontanę, który jest zaskoczony jej obecnością w swoim mieszkaniu.
1850 9 września;
Ignacy Julian Fontana i Camilla Dalcour Tennant biorą ślub  w Roman Catholic Cathedral w Nowym Yorku. i wkrótce wyjeżdżają do Paryża. Świadkami byli Sophie Bellchase i Juan de Osma.
1853 10 lipca;
UW Paryżu urodził się syn Fontany - Julian Camillo Adam. Adam Mickiewicz, poeta, bliski przyjaciel Fontany jest ojcem chrzestnym. Chrzest odbywa się 31 lipca w Eglise de St Jacque Montgeron, diecezji Versailles (metryka chrztu).
1853 15 października;
Justyna Chopin, matka Fryderyka wysyła pismo  do Fontany w Paryżu, dając mu pozwolenie, aby wybrać i opublikować wcześniej niepublikowane rękopisy syna Fryderyka. W liście, odnosi się do Fontana jako "sędzia właściwy" muzyki syna.
1855 30 marca;
Camila Dalcour Fontana umiera na zapalenie płuc w czasie ciąży. Została pochowana w Cimetière Pere-Lachaise w Paryżu. Fontanna ma dzieci z pierwszego małżeństwa.
1855 7 września,
Julian Fontana jest naturalizowany jako obywatel Stanów Zjednoczonych przez Sąd Najwyższy /New York County/ .
1855
Julian Fontana publikuje Posthumes Oeuvres pour piano de Fred. Chopina op. 66-73 w Niemczech, Belgii i Francji. Wyjaśnia,  że został wybrany tylko autoryzowany wydawca dzieł Chopina - wcześniej niepublikowanych, i nieautoryzowane publikacje jego muzyki będą ścigane.
1855 22 września;
Fontana odbywa, kilka rejsów do Hawany na statku Arago, w nieudanej próbie roszczenia wobec pozostawionego znacznego majątku żony.
1855 Wrzesień;
Fontana z synem wraca do Paryża.
1856 20 stycznia,
La Revue Musicale de Paris - Koncert "Posthumes Oeuvres" Chopina - w wykonaniu Fontany w sali Pleyel. Na tym koncercie Fontana wykonuje 4 mazurki, walce i 2 Fantasie Impromptu. 
Drugi koncert odbywa się również w tym roku. 
1857
Trzeci koncert - Polskie piosenki - Smutna rzeka, Przypadek, wyjazd, i Zakochana opublikowane przez R. Friedlein, Warszawa
1857 czerwiec - lipiec 1858
Fontanna na Kubie.
1858 12 sierpnia;
Fontana z synem przybywa do Nowego Jorku na pokładzie US Mail Steam Ship / z Hawany przez Filadelfię.
1858 Data nieznana 
Fontana z synem wraca do Paryża.
1858-1860
Sporadyczne wyjazdy do Polski.
1859 
Julian Fontana publikuje Szesnaście Chopin Pieśni Polski. op.74 w Warszawie. 
Drugie wydanie opublikowano w Niemczech, obejmuje ono 17 piosenek.
1860
Fontanna wysyła listy z Paryża, do amerykańskiego kompozytora Louis Moreau Gottschalka i Kubańskiego kompozytora Nicolasa Ruiza Espadero.
1860
Dwie kompozycje amerykańskiego kompozytora Louisa Moreau Gottschalka dedykowane  Fontanie. Są to La Gitanella, Caprice caractéristique pour le piano, op. 35 i Stracone złudzenia, Caprice pour le piano, Fantome de bonheur, op. 36
1860
Fontanna tłumaczy Don Quijote de la Mancha z hiszpańskiego na polski i pisze artykuły na temat Chopina do krakowskiego czasopisma Czar (Czas) i do Dzienika Poznańskiego (Pozan Daily)
1862
Douze Reveries au Piano en deux op. 8, opublikowane w Niemczech.
1869
Fontanna publikuje książki o polskiej astronomii ludowej ;" Astronomja Ludowa"  - nakładem księgarni JK Zupańskiego w Poznaniu, oraz przewodnik po ortografii polskiej "Kilka uwag nad pisowną polska" (Paryż, Księgarnia Luxemburgska).
1869 23 grudnia,
Julian Fontana umiera w Paryżu, po wielu latach choroby i głuchoty. Jego szczątki znajdują się w grobie w Cimetière Montmartre w Paryżu, na którym spoczywa wiely innych polskich emigrantów. Przed śmiercią Fontana zorganizował wyjazd syna Juliana - zamieszkał u rodziny żony ( -Tennant ) w Anglii.

niedziela, 21 lutego 2010

KALENDARIUM BIOGRAFII FRYDERYKA CHOPINA

 1810

Fryderyk Chopin urodził się 1 marca (albo według niektórych historyków 22 lutego) 1810 we wsi Żelazowa Wola na Mazowszu. Jego ojciec Mikołaj był Francuzem z Lotaryngii, który przywędrował do Polski w 1787 roku, wraz z wracającym do kraju Janem Adamem Weydlichem. Weydlich zarządzał dobrami hrabiego Michała Paca we wsi Marainville, skąd pochodził Mikołaj Chopin. Matka Fryderyka, Justyna z Krzyżanowskich, była powinowatą hrabiny Ludwiki Skarbkowej, właścicielki dóbr w Żelazowej Woli. Chopinowie mieszkali w oficynie jej dworu, Mikołaj był guwernerem synów hrabiego. 23 kwietnia Fryderyk Franciszek Chopin został ochrzczony w kościele św. Rocha w niedalekim Brochowie.

1 października Mikołaj Chopin zaczyna uczyć w Liceum Warszawskim i rodzina Chopinów przenosi się do Warszawy.

 1816

Fryderyk rozpoczyna naukę gry na fortepianie u Wojciecha Żywnego, wcześniej muzykowała z nim przy fortepianie matka.

 1817

Chopin komponuje swój pierwszy utwór, który zapisuje ojciec; jest to "Polonez B-dur". Powstały w tym samym czasie "Polonez g-moll" wychodzi wkrótce drukiem z parafialnej sztycharni nut kościoła Nawiedzenia Najświetszej Marii Panny na Nowym Mieście.

 1818

Pierwszy publiczny występ na koncercie charytatywnym; Chopin gra "Koncert fortepianowy g-moll" czeskiego kompozytora Adalberta Gyrowetza

.
 1822

Koniec lekcji u Wojciecha Żywnego, Chopin rozpoczyna naukę kompozycji u Józefa Elsnera i gry na organach u Wilhelma Würfla.

 1824

Wakacje w majątku rodziny szkolnego kolegi w Szafarni, tradycyjnej wsi mazowieckiej. Fryderyk styka się tu z mazowieckim i żydowskim folklorem, komponuje "Mazurka a-moll" zwanego "Żydkiem". Później jeszcze kilkakrotnie będzie na wsi, zawsze żywo interesując się muzyką ludową.

 1825

Wychodzi drukiem opus pierwsze Chopina "Rondo c-moll".

 1826

Chopin rozpoczyna naukę kompozycji u Józefa Elsnera, w warszawskiej Szkole Głównej Muzyki, wchodzącej w skład Uniwersytetu Warszawskiego. Po trzech latach, w końcowej opinii dla ministerstwa Elsner napisze:"Szopen Friderik - szczególna zdatność, geniusz muzyczny".

 1829

Podczas pobytu w Wiedniu Chopin daje dwa koncerty w Kärntnerthortheater. Prasa wiedeńska pisała: "W panu Chopinie poznaliśmy jednego z najznakomitszych pianistów, pełnego delikatności i najgłębszego uczucia".

 1830

Powstaje "Koncert f-moll op. 21", wykonany 17 marca na pierwszym własnym koncercie Chopina, w Teatrze Narodowym pod dyrekcją Karola Kurpińskiego. Maurycy Mochnacki pisze: "Jest cały oddany geniuszowi muzyki, którym tchnie, oddycha".

11 października Chopin daje pożegnalny koncert przed wyjazdem (jak się okaże - na zawsze) z Warszawy do Wiednia i Paryża. W programie nowy "Koncert fortepianowy e-moll op. 11". W prasie opinia: "Jest to utwór geniusza."

2 listopada Chopin opuszcza Warszawę, żegnany kantatą "Zrodzony w polskiej krainie" Józefa Elsnera.

Wybuch Powstania Listopadowego (29 listopada) zastaje Chopina w Wiedniu. Znajomi i rodzina powstrzymują go przed powrotem do kraju, on sam pisze: "Przeklinam chwilę wyjazdu."

 1831

8 września upada Powstanie Listopadowe. Chopin jest wówczas w Stuttgarcie, gdzie - według tradycji - powstaje "Etiuda c-moll op. 10 nr 12" nazywana "Rewolucyjną".

W tym miesiącu przybywa do Paryża.

 1832

Pierwszy koncert Chopina w Paryżu, w Salle Pleyel gra "Koncert f-moll" i Wariacje na temat arii "LÀ ci darem la mano" z o"Don Juan" Mozarta op. 2. W prasie pisze się o "odrodzeniu muzyki fortepianowej". W lipcu "Wariacje na temat Mozarta" gra w Lipsku Clara Wieck, słynna wówczas pianistka, żona Roberta Schumanna, który komentując ten utwór, powiedział o Chopinie: "Panowie, czapki z głów, oto geniusz."

 1833

W styczniu Chopin zostaje przyjęty do emigracyjnego Towarzystwa Literackiego Polskiego, kierowanego przez księcia Adama Czartoryskiego.

15 grudnia wraz z Ferencem Lisztem i Ferdinandem Hillerem gra w Konserwatorium Paryskim "Koncert na trzy fortepiany" Bacha. Hector Berlioz pisze entuzjastycznie o jego grze.

 1834

Chopin odmawia złożenia podania do ambasady rosyjskiej w Paryżu o wydanie paszportu i wybiera status emigranta politycznego. Oznacza to, że nie ujrzy już kraju.

 1835

26 kwietnia w sali Konserwatorium gra z orkiestrą "Introdukcję" i "Wielkiego Poloneza Es-dur op. 22", odnosząc wielki sukces. W sierpniu Fryderyk spotyka się w Karlsbadzie z rodzicami, którzy przyjechali tutaj na kurację uzdrowiskową

.
 1836

We wrześniu w Dreźnie oświadcza się siedemnastoletniej Marii Wodzińskiej. Jego oświadczyny zostają przyjęte warunkowo: przez rok ma obowiązywać okres próbny, w którym Chopin ma zadbać o swoje wątłe zdrowie, zmieniając tryb życia.

W październiku w Paryżu, w salonie hrabiny Marii d'Agoult, kochanki Liszta, spotyka po raz pierwszy trzydziestodwuletnią wówczas George Sand. Komentuje: "Cóż za antypatyczna kobieta."

 1837

Rodzina Wodzińskich wycofuje się z projektu małżeństwa Chopina z Marią. Na pakiecie listów od Marii Wodzińskiej Chopin pisze: "Moja bieda."

 1838

W maju zbliża się z George Sand, w lipcu Eugène Delacroix szkicuje ich wspólny portret, w październiku wyjeżdżają razem na Majorkę, gdzie ma się dopełnić ich romans. Pozostaną tam do lutego przyszłego roku, mieszkając między innymi w opustoszałym klasztorze kartuzów w Valldemosie. Chopin, ze względu na wilgotny klimat i zimową porę, podupada na zdrowiu. Na Majorce ukończone zostaje jedno z największych osiągnięć twórczych Chopina, cykl "24 Preludiów".

 1839

Po opuszczeniu Majorki kolejne trzy miesiące Chopin i George Sand spędzają w Marsylii. Stąd robią wycieczkę do Genui, po czym jadą do posiadłości George Sand w Nohant, w środkowej Francji. Tutaj powstaje "Sonata b-moll" z "Marszem żałobnym". Chopin studiuje "Das Wohltemperierte Klavier" Jana Sebastiana Bacha.

W październiku wraca do Paryża, związek z George Sand utrzymuje w tajemnicy.

 1840

Razem z George Sand uczęszcza na wykłady Adama Mickiewicza w Collège de France.

 1841

Lato w Nohant. Chopin będzie tu spędzał kolejne lata do 1846 roku.

 1842

Po występie w Salle Pleyel ukazują się entuzjastyczne recenzje: "Chopin osiągął swój szczyt."

 1844

Spotkanie z siostrą Ludwiką i jej mężem w Paryżu, wspólny pobyt w Nohant.

 1845

Podczas pobytu w Nohant dochodzi do pierwszych poważniejszych nieporozumień z George Sand i jej synem Maurycym.

 1846

W lutym wraz z George Sand bierze udział w balu u książąt Czartoryskich na rzecz emigrantów polskich.

Po raz ostatni spędza lato w Nohant, gdzie dochodzi do gwałtownych konfliktów. Powstają wówczas "Nokturny op. 62" i "Mazurki op. 63".

 1847

W gwałtownym sporze George Sand z córką Solange Chopin bierze stronę córki.

 1848

16 lutego daje w Salle Pleyel ostatni koncert w Paryżu. Recenzje są entuzjastyczne.

4 lutego dochodzi do przypadkowego, ostatniego spotkania Chopina z George Sand.

Kwiecień -  Listopad przebywa w Anglii i Szkocji, gdzie koncertuje i udziela lekcji.

16 listopada w Londynie gra po raz ostatni publicznie.

Pisze ostatnie ukończone utwory: "Walca a-moll" i "Mazurka g-moll".

 1849

Powstają szkice ostatniego, niedokończonego utworu, "Mazurka f-moll".

22 czerwca po dwóch krwotokach  lekarz stwierdza u Chopina ostatnie stadium gruźlicy.

9 sierpnia przyjeżdża do Paryża siostra Ludwika z mężem i córką.

15 października Delfina Potocka śpiewa dla Chopina. Kompozytor przyjmuje ostatnie sakramenty. Prosi, by jego serce po śmierci wyjęto z ciała i przewieziono do Polski.

17 października o godzinie drugiej w nocy Chopin umiera.

18 października po sekcji zwłok zabalsamowane ciało zostaje złożone w krypcie kościoła św. Magdaleny.

30 października odbywają się uroczystości pogrzebowe w kościele św. Magdaleny. Ciało Chopina zostaje złożone na cmentarzu Père Lachaise. Siostra Ludwika zabiera serce kompozytora do Polski. Umieszczono je w filarze kościoła Świętego Krzyża na Krakowskim Przedmieściu. W 1880 roku odsłonięto tam epitafium wyrzeźbione przez Leandro Marconiego.

KOMPOZYCJE CHOPINA


Dzieła opusowane przez Fryderyka Chopina



op. 1 Rondo c-moll (1825) - dedykowane Bogumiłowej Linde

op. 2 Wariacje B-dur na temat "Là ci darem la mano" z opery Don Giovanni Mozarta (1827/1828) na fortepian i orkiestrę (temat ze znanego duetu Don Giovanniego i Zerliny) - dedykowane Tytusowi Woyciechowskiemu (à Mr Titus Woyciechowski); w entuzjastycznej recenzji tego utworu, wydrukowanej w Allgemeine Musikalische Zeitung w grudniu 1831 Schumann użył określenia Czapki z głów, panowie, to geniusz (Hut ab Ihr Herren, ein Genie)

op. 3 Introdukcja i Polonez C-dur na wiolonczelę i fortepian (1830), utwór napisany dla ks. Antoniego Radziwiłła

op. 4 Sonata c-moll (1827 lub 1828) - dedykowana Józefowi Elsnerowi (à Mr. Joseph Elsner, Professeur à l'Université Royale de Varsovie, Chevalier de l'ordre de St Stanislas)

op. 5 Rondo à la Mazur F-dur (1826)

op. 6 Mazurki[2] (1830-1832)

1. fis-moll (1832)
2. cis-moll (1832?)
3. E-dur (1830)
4. es-moll (1832?)
5. C-dur (1832?)

op. 7 Mazurki (1832)

1. B-dur (1832?)
2. a-moll (1830)
3. f-moll (1831)
4. As-dur (1824)

op. 8 Trio g-moll (1828 lub 1829) na skrzypce, wiolonczelę i fortepian - dedykowane ks. Antoniemu Radziwiłłowi, wiolonczeliście-amatorowi (à son Altesse Monsieur le Prince Antoine Radziwill)

op. 9 Nokturny (1832)

1. b-moll
2. Es-dur
3. H-dur

op. 10 12 etiud (1829-1832) - dedykowane Lisztowi (à son ami Franz Liszt)

1. C-dur
2. a-moll (powiew wiatru)
3. E-dur (Tristesse)
4. cis-moll
5. Ges-dur (na czarnych klawiszach)
6. es-moll
7. C-dur (etiuda na repetycje)
8. F-dur
9. f-moll
10. As-dur
11. Es-dur (etiuda arpeggiowa)
12. c-moll (Rewolucyjna)

op. 11 Koncert fortepianowy e-moll[3] (1830) - dedykowany Friedrichowi Kalkbrennerowi

op. 12 Wariacje B-dur na temat "Je vends des Scapulaires" z opery Ludovic Herolda-Halévy'ego (1833)

op. 13 Fantazja na tematy polskie A-dur (1828) na fortepian i orkiestrę; wykorzystane tu są m.in. Już miesiąc zeszedł oraz melodia Kurpińskiego, dedykowana Pixisowi

op. 14 Rondo à la Krakowiak F-dur na fortepian i orkiestrę

op. 15 Nokturny (1833)

1. F-dur
2. Fis-dur
3. g-moll

op. 16 Rondo Es-dur (1833)

op. 17 Mazurki (1833)

1. B-dur
2. e-moll
3. As-dur
4. a-moll (zwany czasem Żydkiem) - z pierwszych dwóch akordów wywodzi się trzecia część Symfonii pieśni żałosnych Henryka Mikołaja Góreckiego

op. 18 Walc Es-dur (1833), znany także pod nazwą Grande valse brillante

op. 19 Bolero a-moll (1833)

op. 20 Scherzo h-moll (1833) - w części środkowej dzieła znajduje się cytat melodii Lulajże, Jezuniu

op. 21 Koncert fortepianowy f-moll[3] (1829) - dedykowany hr. Delfinie Potockiej (à Madame la Comtesse Delphine Potocka née de Komar)

op. 22 Andante spianato [G-dur] i Wielki Polonez Es-dur na fortepian i orkiestrę (1835), znany też pod nazwą Grande polonaise brillante; istnieje także wersja na fortepian solo

op. 23 Ballada g-moll (1833)

op. 24 Mazurki (1833)

1. g-moll
2. C-dur
3. As-dur
4. b-moll

op. 25 Etiudy (1835-1837) - dedykowane hr. Marii d'Agoult, kochance Liszta (à Madame la Comtesse d'Agoult)

1. As-dur (harfa eolska)
2. f-moll
3. F-dur
4. a-moll
5. e-moll
6. gis-moll (tercjowa)
7. cis-moll
8. Des-dur (sekstowa)
9. Ges-dur (Motyl)
10. h-moll (oktawowa)
11. a-moll (Wiatr zimowy; Eroica - nawiązanie do ogromnej ekspresji, jak w Eroice - III Symfonii - Beethovena)
12. c-moll (fale oceanu)

op. 26 Polonezy
1. cis-moll
2. es-moll

op. 27 Nokturny (1835)

1. cis-moll
2. Des-dur

op. 28 (24 preludia) (1838-1839) - wszystkim Preludiom zostały przez Hansa von Bülowa nadane nazwy, szeroko rozpowszechniony jest tylko podtytuł 15. preludium (w Polsce nazwy te są praktycznie nieznane)

op. 29 Impromptu As-dur (1837)

op. 30 Mazurki (1837) - dedykowane ks.Marii z Czartoryskich Wirtemberskiej (à Madame la Princesse de Würtemberg née Princesse Czartoryska)

1. c-moll
2. h-moll
3. Des-dur
4. cis-moll

op. 31 Scherzo b-moll (1837)

op. 32 Nokturny (1837)

1. H-dur
2. As-dur

op. 33 Mazurki (1838)

1. gis-moll
2. C-dur
3. D-dur
4. h-moll

op. 34 Walce (wszystkie mają podtytuł Grande Valse brillante)

1. As-dur (1835)
2. a-moll (1838)
3. F-dur (1838)

op. 35 Sonata b-moll - ze słynnym marszem żałobnym (1837), całość 1839

op. 36 Impromptu Fis-dur (1839)

op. 37 Nokturny

1. g-moll (1838)
2. G-dur (1839)

op. 38 Ballada F-dur (1839) - dedykowana Schumannowi (à Monsieur Robert Schumann)

op. 39 Scherzo cis-moll (1839)

op. 40 Polonezy - dedykowane Julianowi Fontanie (à son ami Mr Jules Fontana)

1. A-dur (1838) - jeden z najbardziej znanych polonezów, muzyczny synonim polskości
2. c-moll (1839)

op. 41 Mazurki - dedykowane Stefanowi Witwickiemu (à son ami Monsieur Etienne Witwicki)

1. e-moll (1838)
2. H-dur (1839)
3. As-dur (1839)
4. cis-moll (1839)

op. 42 Walc As-dur (Grande Valse As-dur, 1840)

op. 43 Tarantela As-dur (1841)

op. 44 Polonez fis-moll (1841)

op. 45 Preludium cis-moll (1841)


op. 46 Allegro de concert A-dur (1832-1841) -
pierwotnie projekt pierwszej części niezrealizowanego trzeciego koncertu fortepianowego

op. 47 Ballada As-dur (1841)

op. 48 Nokturny (1841)
1. c-moll
2. fis-moll

op. 49 Fantazja f-moll (1841)

op. 50 Mazurki (1842) (à Monsieur Léon Szmitkowski)

1. G-dur
2. As-dur
3. cis-moll

op. 51 Impromptu Ges-dur (1842)

op. 52 Ballada f-moll (1842-1843)

op. 53 Polonez As-dur (1843) - inny
z najbardziej znanych polonezów,
muzyczny synonim polskości

op. 54 Scherzo E-dur (1842-1843)

op. 55 Nokturny (1842-1844)

1. f-moll
2. Es-dur

op. 56 Mazurki (1843-1844)

1. H-dur
2. C-dur
3. c-moll

op. 57 Berceuse Des-dur ?/i (Kołysanka, 1844)

op. 58 Sonata h-moll (1844)

op. 59 Mazurki (1845)

1. a-moll
2. As-dur
3. fis-moll

op. 60 Barkarola Fis-dur (1845-1846)

op. 61 Polonez-fantazja As-dur (1846)

op. 62 Nokturny (1846)

1. H-dur
2. E-dur

op. 63 Mazurki (1846) (à Madame la Comtesse Laure Czosnowska)

1. H-dur
2. f-moll
3. cis-moll

op. 64 Walce (1847)

1. Des-dur (Minutowy - nazwa jest kalką językową; miało być Minute - co oznacza drobny, mały. Mimo to, niektóre wykonania osiągają czas właśnie jednej minuty) (à Madame la Comtesse Delphine Potocka)
2. cis-moll
3. As-dur

op. 65 Sonata g-moll (1845 lub 1846) na wiolonczelę i fortepian - dedykowana Augustowi Franchomme'owi (à son ami Aug. Franchomme Professeur au Conservatoire de Paris)




Dzieła opusowane pośmiertnie przez Juliana Fontanę


op. 66 Impromptu-Fantaisie cis-moll (1834)

op. 67 Mazurki

1. G-dur (1835)
2. g-moll (1848 lub 1849)
3. C-dur (1835)
4. a-moll (1846)

op. 68 Mazurki

1. C-dur (1830)
2. a-moll (1827) (czasem zwany Słowikiem)
3. F-dur (1830)
4. f-moll (1848 lub 1849) - ostatni utwór Chopina

op. 69 Walce

1. As-dur (1835) (czasem znany pod nazwą L'Adieu)
2. h-moll (1829)

op. 70 Walce

1. Ges-dur (1832)
2. f-moll (1842)
3. Des-dur (1829)

op. 71 Polonezy

1. d-moll (1827?)
2. B-dur (1828?)
3. f-moll (1829?)

op. 72

1. Nokturn e-moll (1827)
2. Marsz żałobny c-moll (1826 lub 1827 lub 1829)
3.-5. 3 Écossaises (Szkotki): 3. D-dur, 4. G-dur, 5. Ges-dur (1826 lub 1830)

op. 73 Rondo C-dur na dwa fortepiany (1828)

op. 74 Pieśni

1. Życzenie G-dur (incipit Gdybym ja była; sł. Stefan Witwicki, 1829)
2. Wiosna g-moll (sł. Stefan Witwicki, 1838)
3. Smutna rzeka fis-moll (sł. Stefan Witwicki, 1831)
4. Hulanka C-dur (sł. Stefan Witwicki, 1830)
5. Gdzie lubi A-dur (sł. Stefan Witwicki, 1829)
6. Precz z moich oczu f-moll (sł. Adam Mickiewicz, 1827)
7. Poseł D-dur (sł. Stefan Witwicki, 1831)
8. Śliczny chłopiec D-dur (sł. Bohdan Zaleski, 1841)
9. Melodia G-dur (incipit Z gór, gdzie dźwigali; sł. Zygmunt Krasiński, 1847)
10. Wojak As-dur (sł. Stefan Witwicki, 1831)
11. Dwojaki koniec d-moll (sł. Bohdan Zaleski, 1845)
12. Moja pieszczotka Ges-dur (sł. Adam Mickiewicz, 1837)
13. Nie ma czego trzeba a-moll (sł. Bohdan Zaleski, 1845)
14. Pierścień Es-dur (sł. Stefan Witwicki, 1836)
15. Narzeczony c-moll (sł. Stefan Witwicki, 1831)
16. Piosnka litewska F-dur (sł. Ludwik Osiński, 1831)
17. Śpiew z mogiłki es-moll (incipit Leci liście z drzewa; sł. Wincenty Pol, 1836)


Dzieła nieopusowane, wydane za życia Chopina

Utwory, które Chopin napisał na zewnętrzne zamówienie, a więc uznał za godne publikacji, ale nie nadał im numeru opusowego.

Polonez g-moll (1817)
Dwa mazurki -
1. G-dur (kulawy),
2. B-dur (1825-1826) - wydane w Warszawie jako litografia przez Wilhelma Kolberga, brata Oskara Kolberga
Polonez b-moll "La gazza ladra" (1826) - dedykowane Wilhelmowi Kolbergowi, bratu Oskara Kolberga (à Guil. Kolberg); polonez ten znany jest także jako Les Adieux - Pożegnalny
Grand Duo concertant E-dur na wiolonczelę i fortepian (1832) na tematy z opery Robert Diabeł Meyerbeera (partię wiolonczeli opracował August Franchomme); istnieje także wersja na fortepian na 4 ręce
6. wariacja E-dur z Hexameronu na temat marszu z opery Purytanie Belliniego, wspólnej kompozycji Chopina, Herza, Pixisa, Thalberga, Czernego i Liszta
3 nouvelles études (opubl. w Méthode des Méthodes Moschelesa i Fétisa, 1839) - 1. f-moll, 2. As-dur, 3. Des-dur
Mazurek a-moll (à Émile Gaillard, 1841)
Mazurek a-moll (w: Notre Temps, 1840)


Dzieła nieopusowane i niewydane za życia Chopina

To utwory niewydane zarówno przez Chopina, jak i Fontanę, przynależą tu juwenilia i utwory krążące w różnych odpisach.

Polonez B-dur[4] (1817)
Polonez As-dur[4] (1821) (à Monsieur A. Żywny)
Wariacje E-dur na temat piosenki szwajcarskiej Der Schweitzerbub (Steh' auf, steh' auf o du Schweitzer Bub, 1824)
Polonez gis-moll (1822 lub 1824)
Wariacje D-dur na temat pieśni T. Moore'a (wg melodii ludowej) na fortepian na 4 ręce (1826)
Rondo C-dur (1828?) - 1. wersja na dwa fortepiany (pierwotna), 2. na fortepian solo
Wariacje A-dur (Warianty na temat "Karnawału weneckiego" N. Paganiniego", znane także jako Souvenir de Paganini; 1829)
Mazur G-dur "Jakież kwiaty, jakie wianki" (sł. I. Maciejowski) (1829) – wpisany do albumu Václava Hanki
Walc E-dur (1829 lub 1830)
Walc As-dur (1830)
Walc e-moll (1830)
Pieśń Czary d-moll (słowa Stefan Witwicki, 1830)
Polonez Ges-dur (1829? 1830?)
Allegretto Fis-dur (lub Mazurek Fis-dur, 1829-1831)
Lento con gran espressione cis-moll[1] (często nazywany Nokturn cis-moll, 1830)
Mazurek B-dur (1832)
Cantabile B-dur (1834)
Presto con leggierezza As-dur (Preludium As-dur, 1834)
Mazurek As-dur (1834) - wpisany do albumu Marii Szymanowskiej
Andantino g-moll (pieśń Wiosna na fortepian)
Sostenuto Es-dur (Walc Es-dur, 1840)
Moderato E-dur (wydane jako Kartka z albumu, 1843)
Pieśń Dumka a-moll (słowa Bohdan Zaleski; pierwsza wersja pieśni Nie ma, czego trzeba op.74 nr 13; 1840)
Largo Es-dur (1847?) - opracowanie pierwotnej melodii Boże, coś Polskę
Nokturn c-moll (1847?)
Walc a-moll (1847-1849)


Utwory o niepewnej autentyczności:

Mazurek D-dur (dziecięcy, 1820?)
Mazurek D-dur (pierwsza wersja - 1829, druga wersja - 1832)
Mazurek C-dur (1833?)
Nokturn cis-moll (Nocturne oublié)
Nokturn A-dur
Walc Es-dur (1840?)
Contredanse Ges-dur (1827?)
Wariacje E-dur na temat "Non piu mesta" z opery Kopciuszek Rossiniego na flet i fortepian (1830?)
Preludium B-dur
Andantino nr 5 d-moll


Utwory zaginione:

Walce (8?),
Pieśni (5?),
Marsz,
Polonez,
Andante dolente,
Wariacje,
écossaise,
"Veni creator" na głos z towarzyszeniem (prawdopodobnie organów) - skomponowany na ślub Zofii Rosengardt (uczennicy Chopina) z Bohdanem Zaleskim (1846),
i inne.


Marginalia:

Galop As-dur (Marquis, 1846?),
Fuga a-moll (prawdopodobnie 1827),
Kanon f-moll,
Zadania kontrapunktyczne,
Zapisy pieśni i melodii polskich, francuskich i rumuńskiej,
Zapis refrenu Mazurka Dąbrowskiego w B-dur,
Zapis tańców z okolicy Nohant - 2 Bourrées (G-dur, A-dur), in.

UTWORY NA FORTEPIAN I ORGANY (PDF) DO POBRANIA :